Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
Sołectwo Sierpowo
Sierpowo – zarys dziejów
Znaleziska archeologiczne potwierdzają, że okolice Sierpowa były zamieszkane już w II połowie VI wieku p.n.e. przez ludność kultury pomorskiej. W czasach krzyżackich, podczas kolonizacji południowej części komturii człuchowskiej, założono tu wieś typu ulicówka. W 1352 roku zasadźca Jakub z Bernkowa otrzymał od komtura człuchowskiego Rudolfa Hakego 71 włók ziemi. W dokumencie lokacyjnym przewidziano również 4 włóki dla kościoła.
Głównymi uprawianymi zbożami były żyto, owies i jęczmień – to nimi mieszkańcy uiszczali daniny. Niestety, wieś była biedna, a kmiecie nie byli w stanie sprostać obowiązkom podatkowym. W 1381 roku zwrócili się do komtura Konrada Wallenroda z prośbą o zmniejszenie obciążeń, uzasadniając ją skrajną nędzą. Nie wiadomo, czy prośba mieszkańców została uwzględniona.
Po pokoju toruńskim z 1466 roku Sierpowo przeszło w ręce szlachty. W drugiej połowie XVI wieku wieś miała kilku właścicieli – najwięcej ziem (39,5 łana) należało do rodu Bornów herbu Dolina, zaś B. Doręgowski herbu Trąby posiadał 14 łanów. W 1552 roku Melchior Born otrzymał od króla Zygmunta Augusta bagna zwane Brzozowym Błotem, powiększając stan posiadania rodu. W połowie XVII wieku jeden z Bornów sprzedał część majątku Teodorowi Wollschlegerowi. Za jego czasów doszło do istotnego wydarzenia: wolny chłop Michał Kumerow przed sądem złożył przysięgę, że wraz z rodziną oddaje się w poddaństwo. Trudno dziś ocenić, czy decyzja ta była skutkiem złych warunków życia, presji, czy może zaufania wobec nowego właściciela.
W drugiej połowie XVI wieku do Sierpowa dotarła reformacja, a protestantyzm szybko zyskał wielu zwolenników. Piotr Born sprowadził do wsi pastora Ludolfussa, a miejscowy kościół przekształcono w zbór protestancki. Parafia ewangelicka przetrwała nawet kontrreformację – ani właściciele wsi, ani ich poddani nie powrócili do katolicyzmu.
W czasach Prus Królewskich Sierpowo przechodziło różne koleje losu. Choć właściciele się zmieniali, najwięcej ziem nadal pozostawało w rękach Bornów. Z nimi związany jest rzadko spotykany na tych ziemiach zajazd szlachecki – w 1717 roku Jan Born przez cztery tygodnie bronił swojej posiadłości przed najazdem szlachcica Kleista i jego ludzi.
W drugiej połowie XVIII wieku cała wieś należała do rotmistrza Borna, który z czasem sprzedał majątek – obejmujący młyn na rzece Gwdzie oraz bagna położone na wschód od niej – Ignacemu Grabowskiemu. Po uwłaszczeniu w pierwszej połowie XIX wieku część ziem trafiła do chłopów, którzy powiększyli gospodarstwa po parcelacji junkierskiego majątku w 1856 roku.
Według opracowania F. Jacobsona z 1868 roku, wieś dzieliła się na Sierpowo i Sierpowo Młyn. Areał gruntów wynosił odpowiednio:
Sierpowo – własność chłopska: 3250,69 mórg; posiadłość ziemska: 2901,58 mórg; 106 budynków; 413 mieszkańców, w tym tylko 3 katolików.
Sierpowo Młyn – areał gruntów: 827,12 mórg; 7 budynków; 19 mieszkańców.
Szkoła w Sierpowie powstała w drugiej połowie XVIII wieku, krótko przed I rozbiorem Polski. Początkowo mieściła się w starej chacie, a nowy budynek szkolny oddano do użytku w 1893 roku.
Do 1945 roku wieś nosiła nazwę Breitenfelde. Po wojnie funkcjonowała nazwa przejściowa Dobrepole, a od 1946 roku – Sierpowo. Po II wojnie światowej wieś należała administracyjnie do gminy Cierznie. W 1954 roku zbór protestancki został przejęty przez katolików i 21 września tego samego roku uroczyście wyświęcony.
W wyniku reformy administracyjnej w 1954 roku utworzono w Sierpowie Gromadzką Radę Narodową, która obejmowała również wsie: Sokole, Domisław i Krzemieniewo. W 1971 roku GRN została zlikwidowana, a wsie włączono do gromady Czarne. Od 9 grudnia 1972 roku Sierpowo administracyjnie należy do gminy Czarne.
W 1970 roku w Sierpowie mieszkało 280 osób. Areał gruntów w 1971 roku wynosił ogółem 655 ha, z czego 364 ha użytkowane było przez PGR, a 291 ha przez rolników indywidualnych. W latach 70. we wsi działała Międzykółkowa Baza Maszynowa, funkcjonowała szkoła podstawowa, sklep, klub „Ruch” oraz biblioteka.
Źródło:
T. Gasztold, W. i M. Zybajło, Miasto i Gmina Czarne. Zarys dziejów, Wyd. Zarząd Gminy Czarne, Towarzystwo Miłośników Ziemi Człuchowskiej, Czarne – Człuchów 2001
